Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), akaryakıt ürünlerinden alınan vergilere dair kamuoyunda yaşanan tartışmalara yanıt vermek üzere bir açıklama yaptı. Küresel siyasi gerginliklerin etkisiyle artan petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak ve halkın bütçesini korumak amacıyla, Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda 5 Mart’tan itibaren “eşel mobil” sistemine geçildiği belirtildi. Bu sistemin kapsamındaki ürünlerin, toplam Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) içindeki payının yüzde 96’yı aştığı ifade edildi.
Mart ayında vergi tahsilatlarında yaşanan düşüş dikkat çekti. GİB’in açıkladığı verilere göre, şubat ayında petrol ürünlerinden 44,3 milyar lira ÖTV toplanırken, mart ayında bu rakam yüzde 18 azalarak 36,3 milyar liraya düştü. Akaryakıt vergilerinin, her 15 günde bir, dönemin sona ermesinin ardından 10 gün içinde tahsil edildiği bildirildi. Mart ayındaki düşüşün nedenleri arasında, tahsilatın büyük kısmının 16 Şubat ile 4 Mart tarihleri arasındaki dönemi kapsaması, krizin etkilerinin henüz derinleşmemiş olması gösterildi. Krizin etkilerinin daha net görüleceği dönemlerin ise, 16-31 Mart ve 1-15 Nisan aralığı olduğu ve bu dönemde nisan ayı tahsilatının yalnızca 6,9 milyar lira olacağı vurgulandı.
Yılın ilk dört ayı itibarıyla toplam vergi tahsilatı 136,8 milyar lira olarak gerçekleşti. Ancak 2026 yılı bütçe planlamasında akaryakıttan beklenen toplam ÖTV geliri 656,5 milyar lira olarak belirlenmişti. Bu durum, yılın geri kalan kısmında 519,7 milyar lira tahsilat yapılmasının zorunlu olduğunu, mevcut şartlarla bunun oldukça güç olduğunu ortaya koyuyor.
GİB, yalnızca ÖTV’den değil, bu vergi üzerinden alınan Katma Değer Vergisi (KDV) kaybı konusunda da uyarıda bulundu. Yapılan projeksiyonlara göre, yılın kalan kısmında yaklaşık 104 milyar liralık KDV tahsilatı yapılamayacak. Eğer mevcut petrol fiyatları ve maktu ÖTV tutarları böyle devam ederse, yıl sonunda toplam vergi kaybının 600 milyar lirayı aşması bekleniyor.
Ayrıca, açıklamada güncel olarak motorin ve LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) için maktu Özel Tüketim Vergisi’nin sıfırlandığı, benzinde ise yalnızca 3,0206 lira vergi alındığı ifade edildi. 5 Mart’tan itibaren günlük tüketim tahminleri dikkate alındığında, alınmayan ÖTV tutarının 86 milyar lira ve bu tutar üzerinden tahsil edilemeyen KDV’nin ise 17 milyar lira olduğu bildirildi. Böylece toplam kaybın şimdiden 100 milyar lira sınırını aştığı kaydedildi.
